HEALTH NEWS

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေရွ႕ႏွစ္ ဧၿပီ၊ ေမ၊ ဇြန္လေလာက္မွာ ကိုဗစ္ကာကြယ္ေဆး အေစာဆုံး ရႏိုင္မည္

Written by admm

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေရွ႕ႏွစ္ ဧၿပီ၊ ေမ၊ ဇြန္လေလာက္မွာ ကိုဗစ္ကာကြယ္ေဆး အေစာဆုံး ရႏိုင္မည္

 

 

ကမာၻမွာ ကိုဗစ္ကာကြယ္ေဆး မၾကာခင္ ရလာဖို႔ရွိေနခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း ေရွ႕ႏွစ္ ဧၿပီ၊ ေမ၊ ဇြန္လေလာက္မွာ အေစာဆုံး

 

စရႏိုင္တယ္လို႔ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ကာကြယ္ေဆးထိုးလုပ္ငန္းဆိုင္ရာ အႀကံေပးအဖြဲ႕ ဒုဥကၠ႒နဲ႔ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ (WHO) ရဲ႕

 

အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသႀကီး ကာကြယ္ေဆးဆိုင္ရာ နည္းပညာအႀကံေပးအဖြဲ႕ထဲ ျမန္မာႏိုင္ငံက တဦးတည္းေသာအဖြဲ႕ဝင္ အၿငိမ္း

 

စားပါေမာကၡ ေဒါက္တာေစာဝင္းက ေျပာပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ကိုဝင္းမင္းက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းၿပီး တင္ျပထားပါတယ္။

 

ေဒါက္တာေစာဝင္း – “ကာကြယ္ေဆးေတြကလည္း သူတို႔ အၿပိဳင္အဆိုင္ လုပ္ေနၾကေတာ့ မၾကာခင္မွာပဲ အေရးေပၚသုံးစြဲခြင့္လိုင္

 

 

စင္ ရၿပီးေတာ့ စၿပီးေတာ့ ထိုးၾကမယ့္သေဘာ ရွိတယ္။ အဂၤလန္တို႔ အေမရိက တို႔လို ႏိုင္ငံေတြေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ဘက္ကလည္း ဒီ

 

ကာကြယ္ေဆးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေကာင္းဆုံးျဖစ္ႏိုင္ေအာင္ က်ေနာ္တို႔ ႀကိဳးစားၿပီး ျပင္ဆင္ေနပါတယ္။ ျမန္မာျပည္အေနနဲ႔

 

ကာကြယ္ေဆး ရႏိုင္တာေတာ့ နည္းလမ္းသုံးမ်ိဳး ရွိတာေပါ့။ တခုကေတာ့ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕က ဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့ တည္ေထာင္

 

ထားတဲ့ COVAX Facility ဆိုတာ ရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ခုထိုးေပးေနတဲ့ အမ်ိဳးသား ကာကြယ္ေဆးထိုး စီမံခ်က္ဆိုတာ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္း

 

က ဒီ ေထာက္ပံ့တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္တဲ့ Gavi လို႔ ေခၚတာေပါ့၊ သူေဌးႀကီး Bill Gates ရဲ႕ ကာကြယ္ေဆး အေထာက္အကူ အဖြဲ႕အစည္း

 

 

COVAX Facility က သူတို႔အဖြဲ႕ထဲဝင္ရင္ ဆင္းရဲတဲ့ႏိုင္ငံတို႔၊ အလယ္အလတ္ ဝင္ေငြနည္းတဲ့ ႏိုင္ငံေပါ့၊ က်ေနာ္တို႔က Low middle

 

income country ေပါ့၊ အလယ္အလတ္ေပမယ့္ အလယ္အလတ္ အနိမ့္ပိုင္းေပါ့၊ ၉၂ ႏိုင္ငံက်ေတာ့ COVAX Facility က ထုတ္ေပး

 

တဲ့ အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ ကာကြယ္ေဆးေတြဆို ေလွ်ာ့ေလွ်ာ့ေပါ့ေပါ့နဲ႔ ရမယ္ေပါ့။ အဲဒီလိုမ်ိဳးနဲ႔ အခု က်ေနာ္တို႔လူဦးေရ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္းကို၊

 

ဒါကေတာ့ က်ေန္ာတို႔ခ်ည္းပဲ မဟုတ္ပါဘူး၊ ဒီ ၉၂ ႏိုင္ငံလုံးရဲ႕ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္က ဒုတိယသုံးလပတ္ ၂၀၂၁ မွာ ရမယ္။ က်န္တဲ့

 

၁၇ ရာခိုင္ႏႈန္းေပါ့ ႏွစ္ကုန္ရင္ေတာ့ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ရမယ္။” ကိုဝင္းမင္း – ဟုတ္ကဲ့ဆရာ၊ ေနာက္ရႏိုင္တဲ့တနည္း၊ ႏိုင္ငံ

 

 

လိုက္အေပၚမွာေရာ။ ေဒါက္တာေစာဝင္း – “က်ေနာ္တို႔အစိုးရနဲ႔ ေရာင္းဖို႔တို႔ အတူတူထုတ္ဖို႔တို႔ ကမ္းလွမ္းေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြလည္း

 

ရွိပါတယ္။ ဥပမာ တ႐ုတ္တို႔၊ ႐ုရွားတို႔၊ အိႏၵိယတို႔၊ ေနာက္တနည္းကေတာ့ ပုဂၢလိကက႑ အေနနဲ႔လည္း သြင္းလာတာေတြလည္း

 

ရွိလာႏိုင္ပါတယ္။” ကိုဝင္းမင္း – အဲဒီေတာ့ ပထမဆုံးနည္းကေတာ့ အလားအလာ အေကာင္းဆုံးေပါ့၊ WHO ကလည္း။ ေဒါက္

 

တာေစာဝင္း – “ပထမဆုံးနည္းကေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ ရည္႐ြယ္ခ်က္ကလည္း ကိုဗစ္က ကမာၻမွာ တေယာက္ေယာက္ျဖစ္ေနတာ က်န္

 

ခဲ့လို႔ရွိရင္ ဘယ္ႏိုင္ငံမွ စိတ္မခ်ရဘူးေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ကာကြယ္ေဆးထြက္လာရင္ ခ်မ္းသာတဲ့ ႏိုင္ငံေတြခ်ည္းပဲ အမ်ားႀကီး တႏိုင္ငံ

 

လုံးထိုးမွာထက္ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံေတြမွာ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့လူ၊ အႏၲရာယ္ရွိတဲ့လူေတြ မွ်မွ်တတ ရေစခ်င္တယ္ေပါ့။ တခ်ိဳ႕ကလည္း Emergency

 

လိုင္စင္ကို သိပ္မၾကာခင္ တပတ္ေလာက္အတြင္း ရမယ့္ဟာေတြရွိတယ္။ ဒါပေမယ့္ တခ်ိဳ႕ဟာေတြကေတာ့ ဒီဇင္ဘာအကုန္ေလာက္

 

မွာ ရမယ္။ ဒီဇင္ဘာနဲ႔ ဇန္နဝါရီ၊ ေဖေဖာ္ဝါရီ၊ မတ္ ကေတာ့ ျပင္ဆင္တာတို႔ Shipment လုပ္တာတို႔ ရွိမွာေပါ့ေလ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့

 

လည္း ထုတ္တဲ့ႏိုင္ငံက လူေတြတို႔၊ တတ္ႏိုင္လို႔ ႀကိဳဝယ္ထားတဲ့ ႏိုင္ငံေတြလည္း ရွိမွာေပါ့။ COVAX Facility အေနနဲ႔ေတာ့ သူက

 

ဒုတိယသုံးလပတ္ေလာက္ဆိုရင္ က်ေန္ာတို႔ႏိုင္ငံေတြကို ေရာက္မယ္လို႔ သူတို႔ ေမွ်ာ္လင့္တယ္ေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံလည္း ၂၀ ရာ

 

ခိုင္ႏႈန္းစာ သူတို႔ဆီက ရမယ္လို႔ ျဖစ္တာေလ။ ဒါေပမယ့္ အပိုလည္း ထပ္ၿပီးဝယ္ဖို႔ ရွိပါတယ္။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ကာကြယ္ေဆး၊

 

ဥပမာအားျဖင့္ အဂၤလန္ရဲ႕ Oxford AstraZeneca ဆိုရင္ COVAX ထဲမွာဝင္တဲ့ကာကြယ္ေဆး ျဖစ္ေနမယ္။” ကိုဝင္းမင္း – ေနာက္

 

တခုက ႏိုင္ငံတခုစီက ရႏိုင္တဲ့ေနရာမွာ က်ေနာ္တို႔က အိႏၵိယနဲ႔ နီးစပ္တာေပါ့။ AstraZeneca ကလည္း အဲဒီမွာထုတ္တဲ့ အေနအ

 

ထားမ်ိဳး ေဈးလည္းေပါ၊ ထိန္းသိမ္းရလည္း လြယ္ေတာ့။ ေဒါက္တာေစာဝင္း – “အိႏၵိယက ခုခ်ိန္မွာ ကမာၻေပၚမွာ ကာကြယ္ေဆး

 

အမ်ားဆုံးထုတ္တဲ့ ႏိုင္ငံက အိႏၵိယဗ်။ အဲေတာ့ AstraZeneca ကလည္း တြဲလုပ္ေတာ့ သူက ထုတ္မယ္ဆိုရင္ ကာကြယ္ေဆး

 

အေရအတြက္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ထုတ္ႏိုင္တယ္။ ေနာက္ ကာကြယ္ေဆးကို ထိန္းသိမ္းရတာလည္း ၂၂၈ ဒီဂရီ စင္တီဂရိတ္

 

ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ရွိၿပီးသား အေအးလမ္းေၾကာင္းေတြနဲ႔ အဆင္ေျပတာေပါ့။ Pfizer တို႔ဘာတို႔ကေတာ့ အရမ္းေအးစိမ့္ေ

 

နေအာင္ -17 တို႔ဘာတို႔ ထိန္းသိမ္းရေတာ့ အခက္အခဲေတြရွိတယ္။” ကိုဝင္းမင္း – ေနာက္ဆုံးတခုက ပုဂၢလိက က႑ေပါ့၊

 

အဲဒီကေရာ ဘယ္ေလာက္ေလာက္ မွန္းထားလဲ။ ေဒါက္တာေစာဝင္း – “မွန္းရေတာ့ခက္တယ္ဗ်။ ပုဂၢလိကက႑လည္း ေပး

 

ခြင့္ျပဳသင့္တယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ အႀကံျပဳတာေတာ့ ရွိတာေပါ့ေလ။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ေျပာရင္လည္း ကာကြယ္ေဆးက႑မွာ

 

ပုဂၢလိကနဲ႔ ထိုးတာက ဟိုးအရင္ကတည္းက ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေတာင္ မရွိပါဘူး။ အနည္းစုပဲ ျဖစ္လိမ့္မယ္။”ကမာၻ႔က္ႏ္းမာေရးအၿဖဲ႕

 

WHO ၫႊႏ္ၾကားေရးမြဴးခ္ဳပ္ Tedros Adhanom Ghebreyesus။ ကိုဝင္းမင္း – ေနာက္ဆုံးတခုကေတာ့ အခု ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေပါ့၊

ေရွ႕ႏွစ္အကုန္မွာ ထိုးႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ပထမေတာ့ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္းေပါ့၊ ထိေရာက္ႏိုင္မႈ အေနအထားကိုေရာ။ ေဒါက္တာေစာဝင္း –

 

“ကာကြယ္ေဆးအေနနဲ႔ ရလာရင္ေတာ့ ဘာပဲေျပာေျပာ ထိေရာက္မႈေတာ့ ရွိမွာပါ။ ထိေရာက္ႏိုင္မႈက ပထမ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္းကေ

 

တာ့ ဦးစားေပး အစီအစဥ္ေတြ ခ်ရမယ္။ က်ေနာ္တို႔ခ်ထားတာလည္း ေနာက္ပိုင္းက်ရင္ေတာ့ ထုတ္ျပန္မွာပါ။ အခုကေတာ့

 

ကူးစက္ႏိုင္တဲ့ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြ၊ ေစတနာ့ဝန္ထမ္းေတြ၊ အဲဒီမွာ ပုဂၢလိကက႑လည္း ပါရင္ပါမယ္ေပါ့။ အစိုးရက႑

 

ကေတာ့ ဦးစားေပးေပါ့။ ၿပီးေတာ့ ဒီဟာက ၃ ရာခိုင္ႏႈန္း မရွိပါဘူး။ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ပဲရွိတယ္ လူဦးေရရဲ႕။ အဲေတာ့

 

က်န္တဲ့ဟာကို သက္ႀကီး႐ြယ္အိုေတြ၊ ေနာက္တခုကလည္း အျဖစ္မ်ားတဲ့ေနရာ ကူးစက္မ်ားႏိုင္တဲ့ေနရာကို ဦးစားေပးရမွာေပါ့။

 

ဆိုလိုတာက ေပးလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ထိေရာက္မႈ အမ်ားဆုံးျဖစ္မယ့္ဟာေပါ့။ Essential Work Force ေပါ့၊ တကယ့္ကို မရွိ

 

မျဖစ္ လိုအပ္တဲ့ လုပ္ငန္းလုပ္ရတဲ့လူေတြေပါ့။ အဲဒီလိုမ်ိဳး ဆြဲဖို႔ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကာကြယ္ေဆးသည္ ၿပီးျပည့္စုံ လုံေလာက္

 

တဲ့အေျဖေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ကာကြယ္ေဆးရၿပီ ဆိုၿပီးေတာ့ ေနခ်င္သလိုေနမယ္၊ သြားခ်င္သလိုသြားမယ္ေတာ့ လုပ္လို႔ရမွာမဟုတ္ဘူး။

 

ကာကြယ္ေဆး ေပၚလာၿပီျဖစ္ေစ၊ မေပၚေသးဘူးျဖစ္ေစ ေရာဂါကာကြယ္ေရး နည္းလမ္းေတြ စည္းကမ္းေတြကေတာ့ လိုက္နာရဦးမွာပဲ။

 

ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ကာကြယ္ေဆးထုံးစံအတိုင္း တခ်ိဳ႕ ကာကြယ္ေဆးေပၚၿပီးသား ေရာဂါေတြလည္း အခု ေပ်ာက္တာမွမဟုတ္တာ။

 

ဝက္သက္တို႔ ဘာတို႔ဆိုလည္း ဆက္ျဖစ္ေနေသးတာပဲေလ။ အဲဒီေတာ့ ဒီေရာဂါလည္း ကာကြယ္ေဆးက ေပၚလာတာေတာင္မွ

 

ဘယ္ေလာက္ထိေရာက္တယ္၊ ဘယ္ေလာက္အထိ ေရရွည္ခံမယ္ဆိုတာေတာ့ မေျပာႏိုင္ေသးပါဘူး။”

 

Credit

About the author

admm